W gminie Sławatycze nie ma obecnie samodzielnej miejscowości o nazwie Olendry – nazwa ta odnosi się do historycznego regionu osadnictwa olenderskiego (nadbużańskich Olendrów) oraz potocznego określenia tutejszych wsi, w których od około 400 lat mieszkają potomkowie protestanckich osadników z Fryzji i Niderlandów.
Głównym centrum tego osadnictwa na terenie gminy są sąsiadujące ze sobą Mościce Dolne (dawniej zwane Nejdorf) oraz Mościce Górne (dawniej Nejbrow).
Najważniejsze informacje o nadbużańskich Olendrach:
- Pochodzenie: Osadnicy przybyli nad Bug w XVII wieku (około 1621 roku), zaproszeni przez Rafała Leszczyńskiego. Byli to specjaliści od melioracji i zagospodarowywania trudnych, zalewowych terenów nadrzecznych.
- Kultura i religia: Byli wyznania ewangelicko-augsburskiego (luterańskiego). Z biegiem wieków ulegli asymilacji językowej, przyjmując lokalną gwarę chachłacką (ukraińską), jednak zachowali swoją odrębność kulturową i religijną.
- Trudna historia: Przez wieki tworzyli unikalną, wielokulturową enklawę. Kres ich zwartej społeczności przyniosła II wojna światowa, gdy granica na Bugu podzieliła ich ziemie, a większość mieszkańców ewakuowano lub wywieziono (m.in. na Syberię w okolice Irkucka).
- Ślady dzisiaj: Współcześnie w Mościcach Dolnych wciąż żyją potomkowie dawnych osadników, kultywujący pamięć o przodkach. Znajduje się tam m.in. pomnik upamiętniający 400 lat osadnictwa olenderskiego oraz historyczny, zabytkowy cmentarz ewangelicki.